Data Steward School

DATA STEWARD SCHOOL 2026 – kurs w języku polskim

1. O PROGRAMIE

UŚ Data Steward School 2026 (DSS 2026) to międzynarodowy program szkoleniowy, którego celem jest rozwój kompetencji w zakresie otwartej nauki, zarządzania danymi badawczymi, oraz wykorzystania cyfrowych narzędzi i sztucznej inteligencji w nauce.

Program odpowiada na rosnące zapotrzebowanie na nowe kompetencje w nauce, wśród naukowców, jak również pracowników administracji Uczelni i bibliotek akademickich, szczególnie w kontekście:

• zarządzania danymi badawczymi,
• bezpieczeństwa danych.
• cyfrowych narzędzi dla nauki
• sztucznej inteligencji w nauce
• rzetelności i doskonałości badawczej
• krajowych i europejskich infrastruktur badawczych, w tym European Open Science Cloud (EOSC).

2. WARTOŚĆ DLA INSTUTUCJI BADAWCZEJ I UCZELNII

Udział w DSS 2026 umożliwia:

• tworzenie nowych ról w Uczelni/Instytucji Badawczej, w tym koordynator ds. otwartej nauki, kurator danych, data steward, data librarian,
• rozwój wiedzy i kompetencji administracji uczelnianej i pracowników technicznych a także pracowników bibliotek, w obszarze:
  • przygotowania dokumentacji projektowej w obszarze zarządzania danymi badawczymi
  • wdrażania Planu Zarządzania Danymi
  • raportowania Planu Zarzadzania Danymi
• rozwój wiedzy i kompetencji zespołów badawczych do realizacji badań z wykorzystaniem danych wtórnych i narzędzi cyfrowych
• tworzenie i wdrażanie polityk otwartości i zarządzania danymi w jednostkach
• realizacja krajowych i europejskich polityk otwartości i rzetelności naukowej, w tym przede wszystkim w obszarze zarządzania danymi badawczymi
• wprowadzanie krajowych i europejskich standardów zarządzania danymi badawczymi
• zwiększenie bezpieczeństwa danych badawczych

3. CELE PROGRAMU

Celem DSS 2026 jest:

• przygotowanie uczestników do roli data stewarda / data managera/ bibliotekarza danych. Rozwój kompetencji w zakresie:
  • tworzenie i wdrażanie polityk otwartej nauki i zarządzania danymi badawczymi,
  • zarządzania danymi badawczymi,
  • sztuczna inteligencja w zarządzaniu danymi badawczymi,
  • data governace i regulacje w EU:
    • data governance i data stewardship w organizacji,
    • zgodność z regulacjami (np. RODO / GDPR),
    • europejskie ramy danych (Data Act, Data Governance Act),
    • zarządzanie dostępem do danych (access control, data sharing agreements);

• budowa kompetencji dla pracy w środowisku krajowych i europejskich infrastruktur badawczych i Federacji EOSC;
• udział w europejskich społecznościach specjalistów w obszarze zarządzania danymi badawczymi.

4. PROFIL UCZESTNIKA/UCZESTNICZKI

Program skierowany jest do osób rozpoczynających działalność w obszarze zarządzania danymi badawczymi, w tym:

• data stewardów i data managerów
• pracowników administracji
• bibliotekarzy i specjalistów ds. informacji naukowej
• naukowców (wszystkie etapy kariery)
• doktorantów
• pracowników technicznych
• osób planujących karierę w obszarze data stewardship

5. STRUKTURA PROGRAMU DSS 2026

Moduł 1 – Intensywny kurs stacjonarny

Liczba godzin dydaktycznych: 54 godziny
Termin: 6-10 lipca 2026
Miejsce: Katowice

Program obejmuje:

• Otwarta nauka i rzetelność naukowa
• Cykl życia danych a zarządzanie danymi badawczymi
• Plan zarządzania danymi badawczymi (DMP): tworzenie, wdrażanie, raportowanie
• Standardy FAIR & CARE
• Regulacje prawne i etyczne w obszarze danych badawczych i AI
• Repozytoria danych
• Trwałe identyfikatory (PID)
• Metadane i dokumentacja
• Jakość danych
• Modelowanie danych
• Narzędzia cyfrowe i sztuczna inteligencja w pracy data stewarda
• Rola data stewarda w instytucji
• EOSC: Europejska Chmura Otwartej Nauki
• Przetwarzanie danych
• Przechowywanie danych
• Archiwizacja danych
• Udostępnianie danych
• Bezpieczeństwo danych
• Szkolenie o zarządzaniu danymi badawczymi

Aktywności fakultatywne (8h dydaktycznych, stacjonarnie, lipiec 2026)

• spotkanie z organizacjami międzynarodowymi i krajowymi w obszarze zarządzania danymi badawczymi
• spotkanie z przedstawicielami infrastruktur badawczych,
• spotkanie a przedstawicielami repozytoriów danych badawczych,
• spotkanie z przedstawicielami sieci data stewardów

Moduł 2 – Specjalizacja

Liczba godzin dydaktycznych: 20 godzin (2 x 10 godzin)
Termin: październik 2026
Online

Uczestnicy wybierają maksymalnie dwie ścieżki specjalizacyjne:

• Nauki ścisłe i techniczne (STEM)
• Nauki społeczne i humanistyczne (SSH)
• Nauki przyrodnicze (NS)
• Zarządzanie danymi w administracji uczelnianej i bibliotece akademickiej
• Kompetencje w zakresie zarządzania i obsługi repozytoriów danych badawczych
• Zaufane i odpowiedzialne zarządzanie danymi (FAIR-CARE-TRUST)
• Projektowanie i prowadzenie szkoleń z zakresu zarządzania danymi badawczymi (train-the-trainer)

Moduł 3 – Program Mentoringowy

Termin: październik-grudzień 2026
Online/stacjonarnie/hybrydowo

• uczestnik wybiera mentora spośród ekspertów DSS
• program opiera się na indywidualnej pracy z ekspertem
• cel, zakres tematyczny, czas i częstotliwość spotkań są przedmiotem umowy dwustronnej

6. METODYKA KSZTAŁCENIA/MODEL DYDAKTYCZNY

Zastosowane podejście metodyczne jest skoncentrowane na efektywności uczenia się poprzez działanie. Zakłada one równowagę pomiędzy komponentem teoretycznym a praktycznym, w proporcji 1:1 kształceniem grupowym I indywidualnym. Każda 60-minutowa jednostka dydaktyczna realizowana jest w układzie 30 minut części teoretycznej (wykład z prezentacją) oraz 30 minut części praktycznej (warsztaty, demonstracje, ćwiczenia, odgrywanie ról oraz laboratorium żywe (living lab), funkcjonujące w programie pod nazwą „laboratorium danych”).

Komponent teoretyczny buduje świadomość i wiedzę uczestników, wprowadzając i krótko wyjaśniając kluczowe zagadnienia oraz terminologię. Komponent praktyczny jest równie istotny, ponieważ rozwija umiejętności i kompetencje poprzez ich bezpośrednie zastosowanie w działaniu. Takie podejście umożliwia optymalny rozwój uczestników, tworząc stabilny i szeroki fundament wiedzy w obszarze zarządzania danymi oraz wspierając rozwój kompetencji niezbędnych w środowisku zawodowym i badawczym.

Dodatkowo wprowadzono komponent konsultacji indywidualnych. Uczestnicy, którzy chcą przedyskutować zagadnienia związane z tematyką danej sesji lub pogłębić omawiane treści, mają każdego dnia możliwość skorzystania z indywidualnych konsultacji z ekspertami. Rozwiązanie to sprzyja systematycznemu i progresywnemu opanowywaniu materiału, umożliwiając bieżące wyjaśnianie wątpliwości, odpowiadanie na pojawiające się pytania oraz rozwijanie indywidualnych zainteresowań uczestników.

W ten sposób wspierany jest zarówno rozwój indywidualny, jak i efekt pracy całej grupy, który wynika z zaangażowania i współpracy poszczególnych uczestników.

Kontynuacja programu podstawowego, obejmująca pogłębione – dziedzinowe i administracyjne – podejście do zarządzania danymi badawczymi oraz dalsze, ukierunkowane wsparcie rozwoju indywidualnego, będzie realizowana w Komponencie 2: Specjalizacja oraz Komponencie 3: Indywidualny Program Mentoringowy.

Komponent specjalizacyjny umożliwi uczestnikom rozwijanie kompetencji w wybranych obszarach, dostosowanych do specyfiki dyscyplin naukowych oraz realnych wyzwań pracy administracyjnej I repozytoryjnej. Z kolei Program Mentoringowy zapewni spersonalizowane wsparcie eksperckie, pozwalające na przekład zdobytej wiedzy na konkretne działania, projekty i rozwiązania wdrażane w praktyce zawodowej.

Tak zaprojektowana ścieżka rozwoju gwarantuje nie tylko pogłębienie kompetencji, ale również ich trwałe osadzenie w kontekście pracy badawczej, wzmacniając samodzielność uczestników oraz ich zdolność do efektywnego zarządzania danymi w środowisku naukowym.

Formy kształcenia:

• wykład
• prezentacja
• warsztaty
• demonstracje
• ćwiczenia
• odgrywanie ról
• żywe laboratorium
• studia przypadku (infrastruktury badawcze)
• przykłady zastosowania (use cases)
• peer-to-peer learning

7. EKSPERCI

Program realizowany jest przez krajowych i zagranicznych ekspertów:

• uczelni
• bibliotek akademickich
• repozytoriów danych
• centrów kompetencji
• infrastruktur badawczych
• projektów i infrastruktur realizowanych w ramach EOSC

8. ORGANIZACJA I LOGISTYKA

Moduł 1: Intensywny kurs stacjonarny: zajęcia odbywać się będą w siedzibie Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, w nowoczesnej przestrzeni budynku SpinPLACE (Centrum Kreatywności i Coworkingu).

Zajęcia fakultatywne odbywać się będą m.in. w Strefie Kultury Miasta Katowice.

Moduł 2: Specjalizacja: zdalnie/online na platformie MS Teams

[Opis modułów 1 i 2 DSS 2026]

Moduł 3: Program Mentorski: zdalnie/online lub stacjonarnie, w zależności od wyboru mentora, możliwe są także wyjazdy studyjne w kraju i zagranicą.

Język DSS: PL 

Więcej informacji o kursie DSS 2026 w języku angielskim znajdziesz tutaj

9. CERTYFIKACJA ORAZ MIKROPOŚWIADCZENIA

Uczestnicy otrzymują: certyfikat ukończenia Data Steward School 2026 wydawany przez European Open Science School oraz mikropoświadczenie.